In het eerste verslagjaar dat VLotteam deel uitmaakt van het Leger des Heils hebben wij 54 asielzoekers begeleid in Heerlen en Maastricht. Dat is een lichte stijging vergeleken bij de voorgaande jaren 2016 (52) en 2015 (51). Die stijging wordt verklaard door een beter benutten van de beschikbare huisvesting en doordat de organisatie eerder dan vroeger contracten afbouwt. Zeker als er geen enkel vooruitzicht op een status of terugkeer bestaat. In 2017 zijn 24 meldingen geregistreerd van asielzoekers die het VLotteam om uiteenlopende redenen niet kon opnemen.

De meeste klanten komen uit Afghanistan (13), gevolgd door mensen uit de landen Algerije (3), Guinee (5), Irak (6), Iran (3) en Soedan (3), bijna allemaal landen die nog in (oorlogs)conflict zijn, instabiel of weinig tolerant zijn voor homofielen en andersgelovigen of die geen bescherming bieden aan vrouwen die vluchten voor besnijdenis. Het oorlogsgebied Syrië komt (nog) niet bij ons voor, De meesten van hen krijgen in Nederland direct een verblijfsvergunning.

De meeste klanten zijn mannen. Dat is geen keus maar de praktijk van dit moment. In uitzonderingsgevallen vangt VLotteam ook alleenstaande vrouwen met een kind op. Een gezin wordt altijd doorverwezen naar een gezinslocatie van de IND.

Het grote aandeel Afghanen (in Maastricht) komt van de groep voormalige asielzoekers (AMV-ers) die op jonge leeftijd naar Nederland (via mensensmokkelaars) gevlucht zijn Ze komen onder de hoede van Xonar/NIDOS/COA en worden tot hun 18de goed opgevangen. Velen van hen komen daarna niet in aanmerking voor een verblijfsstatus of hebben nog een lopende procedure. Meestal worden ze zonder verdere opvang aangemaand te vertrekken en vinden bijna nergens onderdak. Vlot is dan voor hen een voorlopige veilige haven. Door het vertrek van de AMV-opvang uit Maastricht zal de aanwas daar van Afghaanse jongeren de komende tijd minder worden.

Voor alle klanten wordt er gestreefd naar een duurzame oplossing, maar als voorwaarde wordt gesteld actieve medewerking. We maken een uitzondering voor de extreem kwetsbaren (mensen met een onderbouwd en aantoonbare, mentale beperking of zware langdurige fysieke of psychische belasting, mensen die zich niet kunnen handhave in de illegaliteit. Voor hen is de opvang in principe langdurig Waar alle inzet niet tot succes leiden en er geen sprake is van nadrukkelijke kwetsbaarheid wordt de klant via een sober afbouwcontract van enkele maanden voorbereid op leven in de illegaliteit.

De individuele en groepsbegeleiding van onze klanten is voor de medewerkers, veelal vrijwilligers een zeer zware en qua tijd zeer intensieve opdracht. De opnamestop medio 2017 is dan ook het gevolg van maximale belasting van de begeleiders in die periode.

De huisvesting van onze klanten komt mee en mee op orde. De twee panden in Heerlen ondergaan een forse onderhoudsbeurt. De inventaris wordt mee en mee vernieuwd. In Maastricht zaten we eind 2017 in een overgang van de twee uitgewoonde flats aan de A2 naar twee, mogelijk in 2018 zelfs drie, panden aan de Korvetweg. Daar kunnen kunnen wij nu acht personen huisvesten, in Heerlen 15 (mogelijkheid tot uitbreiding tot 18, via noodbedden). Drie klanten van VLotteam zijn extern ondergebracht, twee in een kerk en een bij een kennis.

Niet-klanten kunnen in Heerlen in de winter, bij nachttemperaturen beneden de nul graden, gebruik maken van de winterregeling van de nachtopvang De Klomp van het Leger des Heils. Wij zouden graag zien dat deze voorziening ook in andere periodes wordt opengesteld voor asielzoekers wiens contract bij VLotteam afloopt, die zelfstandig kunnen leven en voor wie de nachtopvang een ‘prima’ sobere voorziening is.

 Mutaties 2017

 

Heerlen

Maastricht

Totaal

Klant op 1-1-2017

21

8

29

Klant op 31-12-2017

19

13

32

Nieuw in 2017

14

11

25

Vertrokken in 2017

15

6

21

Klanten in 2017

35

19

54

Het gemiddelde verblijf bij VLotteam liep in de jaren 2013 tot 2016 terug. In 2017 zien we weer een lichte toename van die verblijfsduur tot gemiddeld 24 maanden, terwijl dat in 2016 nog 21 maanden was. Dit hoog gemiddelde wordt veroorzaakt door de jarenlange aanwezigheid van de zes klanten die al vier jaar of meer bij VLotteam verblijven. Echter, als we hun verblijfsduur buiten beschouwing laten, zakt de gemiddelde verblijfsduur tot 10 maanden. Dit is een daling met 6 maanden vergeleken bij 2016. Dit kan worden verklaard doordat in 2017 een strikter ontslagbeleid is gevoerd en sterker dan voorheen een contract met een klant wordt beëindigd als er geen enkel perspectief (meer) is op een procedure of terugkeer.

Soort hulp

VLotteam biedt vluchtelingen onderdak, leefgeld, juridische en medische hulp. De meeste klanten wonen bij ons, sommige verblijven elders (kennissen, familie, kerk of klooster). Waar nodig voorzien wij klanten van een nieuwe advocaat en begeleiden de klant in hun procedure. Klanten van VLotteam krijgen via ons toegang tot medische en psychiatrische hulp. Het leefgeld is 160 euro per maand. Voor onvoorziene uitgaves, zoals sanering gebit, wordt een oplossing gezocht. De gemiddelde directe klantenkosten voor een klant liggen rond € 300 per maand.

Activering

De meeste klanten nemen deel aan een of meer activeringsprogramma’s. De aard van deze programma’s is afgestemd op het perspectief van de klant. Is dat gericht op terugkeer, dan wordt hij hier, bijvoorbeeld door deelname aan de programma’s van WereldWijd, op voorbereid. Ambachtelijke vaardigheden moet de slaagkans bij terugkeer vergroten. Zet de klant zich hier in voor een legale toekomst in Nederland, dan is deelname aan taallessen en vrijwilligerswerk een goede opstap naar dat verblijf. We stellen vast dat lang niet alle klanten (even intensief) aan deze activiteiten deelnemen. Waar een klant, na vele aanmaningen, toch niet (meer) deelneemt kan het contract worden ontbonden.

Resultaten 2017

Bij VLotteam verbleven op 31-12-2017 32 klanten, de meeste (23) daarvan in afwachting van de start of het verloop van een herhaalde asielprocedure. Bij zes klanten was sprake van langdurige humanitaire opvang omdat deze klanten de illegaliteit niet zouden kunnen overleven. In de loop van 2017 vertrokken zeven klanten met onbekende bestemming, voor een deel door vertrek naar België. Op eigen benen gingen in 2017 13 klanten staan, zij wonen nu bij kennissen of verwanten. Twee klanten kregen in dat jaar een verblijfsstatus. Dat is een absoluut laagtepunt, te wijten aan de fors aangescherpte regels waarmee de IND werkt. Een klant keerde terug naar zijn vaderland. Tenslotte, een klant werd langdurige in detentie vastgezet.