'Vergeet niet dat het heden rust op de schouders van velen nu en in het verleden'. Met deze woorden is Pol Verhelle eind september vertrokken bij het VLotteam. Pol was meer dan twintig jaar lang bestuurder, teamleider en vrijwilliger bij achtereenvolgens SNOP (Stichting Noodopvang Parkstad), Stichting VLot en sinds 2017 teamleider van het VLotteam, onderdeel van het Leger des Heils. Al zijn kracht en energie heeft hij gegeven aan het lot van vluchtelingen in deze regio. Pol is toe aan ‘een rustiger ritme’, zoals hij het zelf zegt. Hij heeft een tijd gedubd met de vraag of hij nog kon doorgaan met dit werk, ‘die zware projecten op zijn brede schouders’, zoals medebestuurslid van VLot, Hans Notten, het uitdrukt. Hij merkte aan alles dat lichaam en geest toe waren aan een nieuwe balans. Die strijd tussen doorgaan of kiezen voor jezelf was Pol aan te zien. Toen hij eenmaal zo ver was dat het besluit er lag, waren na de eerste schrik zijn collega’s van oordeel dat dit zo het beste was. Iemand opperde nog of er iets kon zijn dat hem van dat besluit kon afbrengen, maar dat ‘iets’ was er niet.


Pol stelde zijn leidinggevenden vervolgens van zijn besluit op de hoogte. Naast hun volle bewondering voor de lange staat van dienst en dat daar nu een eind aan kwam, was er bij de leiding ook begrip voor zijn besluit. Directeur Leger des Heils, Joke Wisseborn, brengt het in een bijdrage in deze nieuwsbrief als volgt onder woorden: ’Ik heb groot respect voor de tomeloze inzet van al die jaren die Pol heeft gegeven. In de gesprekken die wij voerden werd ik door hem geïnspireerd om elke keer weer voor de meest kwetsbaren het beste te zoeken.' 
Edouard Disch, strijdmakker van het eerste uur, elders in dit blad, drukt het als volgt uit: ‘Pol Verhelle en anderen trokken zich het lot van deze mensen (uitgeprocedeerde asielzoekers, red.) aan. Hij deed dat op bevlogen wijze met visie en werkend vanuit passie, verbinding en ondernemerschap’.
Ik mocht dit in 2011 zelf ervaren, toen ik door Pol werd gerekruteerd, met een schilderij van zijn vrouw Monique onder de arm stond hij bij mij op de stoep. Wij kenden elkaar al vanaf eind jaren tachtig, toen Pol een beroepsswitch maakte van welzijn naar zorg. Enkele jaren later vroeg hij mij of er in mijn organisatie voor hem werk was. Hij had toen al een aanbod op zak om bij SNOP te komen. En we weten allemaal hoe in deze decennia Pol velen, heel velen, geënthousiasmeerd heeft, bezield heeft, het vuur in hen levend heeft gehouden.

Pol schreef in 2000, in de voetsporen van Corrie Schoffelen, onderstaand gedicht. Daarin vat hij in enkele zinnen samen wat hem drijft.


Vluchtelingen
 
Meerstemmig - als een oud lied - is hun hart
samengebonden met het dunne koord van de hoop.
Altijd klaar om opnieuw te vertrekken.
Verdoofd van het alsmaar wachten, wachten, wachten
worden hun dagen leger, hun nachten banger.
Bijeen gebracht in noodgebouwen,
zonder bezit, geen werk, geen doel.
Niet welkom.
In dit land vermoordt men geen vreemdeling,
in dit land heerst men met regels en wetten.
 
En dan is er
de warme hand van het kind,
de betrokkenheid van de vrijwilliger,
de volharding van het mededogen.


Pol zegt hier nu zelf van: ‘Ondertussen is het probleem van 'vreemdelingen' verre van opgelost, integendeel de zaak is met de jaren verhard. Een dikke twintig jaar heb ik als penningmeester van VLot maar ook als vrijwilliger en teamleider, samen met vele anderen de kar getrokken. Ik ben ondertussen 73 jaar en aan een rustiger ritme toe. Ik heb mijn bijdrage geleverd’. 
Rian Ederveen, coördinator van het Landelijk Ongedocumenteerden Steunpunt (LOS) zegt over Verhelle: 'Pol kwam altijd op een bijzonder vasthoudende manier op voor zijn klanten, en probeerde daarin steeds het grotere verband te zien'. Ederveen prijst vooral zijn bijdrage aan het debat over vreemdelingendetentie, het inzichtelijker maken van de verlening van een status buitenschuld, het toepassen van humanitaire criteria voor opvang, en aan de discussie over de rol van het Rijk in de lokale opvang van ongedocumenteerden. 'Dankjewel Pol!'
In 2016 heeft Pol geïnvesteerd in de samenwerking met het Leger des Heils. Met toenmalig directeur van het Leger, Hans Martin Don, is gewerkt aan een overeenkomst die de samenwerking met het Leger des Heils vastlegde. Dat vormde op 1 januari 2017 de basis voor de overgang van menskracht, middelen en klanten naar het Leger des Heils. Inmiddels is Vlot opgenomen in het Leger des Heils. Op zich een goede zaak, vindt Pol. 'Maar niet zonder pijn”
Zoals zoveel veranderingen van afgelopen 25 jaar hoopt en geloofd Pol dat het Vlotteam zich opnieuw als vlinder zich zal ontpoppen met nieuwe mogelijkheden en hopelijk ook nieuwe vrijwilligers. Mijn hart en hoofd blijft betrokken, Het is dus geen definitief afscheid maar waar mogelijk met nog een kleine bijdrage. De toekomst zal het uitwijzen.' 
 
Rob Gulpen